Κυπριακή καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες

Η Κύπρος με τα χρόνια έχει γίνει ελκυστικός προορισμός για ξένους επενδυτές λόγω της γεωγραφικής της θέσης σε συνδυασμό με τον φορολογικό της τομέα. Ο τραπεζικός τομέας έχει αναπτυχθεί από την εγκατάσταση διαφόρων επαγγελματικών δραστηριοτήτων ξένων επενδυτών στην Κύπρο. Ωστόσο, ο κλάδος είναι εκτεθειμένος σε μεγάλους κινδύνους που σχετίζονται με το ξέπλυμα χρήματος.

Η Κύπρος διεξήγαγε την Εθνική Αξιολόγηση Κινδύνου για ξέπλυμα χρήματος και χρηματοδότηση της τρομοκρατίας το 2018, η οποία θα διενεργείται κάθε τέσσερα χρόνια. Σύμφωνα με την αξιολόγηση αυτή, διαπιστώθηκε ότι ο κλάδος που εκτίθεται κυρίως σε κινδύνους και απειλές νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες είναι ο τραπεζικός τομέας, κυρίως από τον κλάδο των ακινήτων και από τους παρόχους διοικητικών υπηρεσιών. Αυτό μπορεί ουσιαστικά να πιστωθεί στη συσχέτιση της τράπεζας, μεταξύ άλλων: με τις επιχειρήσεις που δεν κατοικούν στην Κύπρο με συχνά πολύπλοκες εταιρικές δομές, τις διασυνοριακές ανταλλαγές καλωδίων με αντισυμβαλλόμενους διαφορετικών τομέων, τις επιχειρήσεις που έχουν παρουσιαστεί από τρίτους όπως ως ASPS, και τέλος οι επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν υποψήφιους μετόχους ή διευθυντές και καταπιστεύματα.

Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου είναι ο ειδικός που φροντίζει για την εποπτεία των εξουσιοδοτημένων εκπαιδευτικών πιστώσεων στην Κύπρο και για τη χρήση των ρυθμίσεων για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Η ΚΤΚ εξέδωσε την πέμπτη έκδοση της Εντολής για την Αποφυγή της Πρόληψης της Νομιμοποίησης Εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης ψυχολογικών μαχητών, τον Φεβρουάριο του 2019, συμβατή με την περιοχή 59(4) του νόμου περί απόκρυψης νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες του 2007 (188(I)2007) , όπως αναθεωρήθηκε, το οποίο ενσωμάτωσε στην Κυπριακή νομοθεσία το Διάταγμα της ΕΕ 2015/849 σχετικά με την πρόβλεψη της χρήσης του πλαισίου που σχετίζεται με το χρήμα για σκοπούς νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή χρηματοδότησης φόβητρου.

Ο Νόμος αναφέρει συγκεκριμένα ότι η Εντολή είναι έγκυρη και υποχρεωτική για τον διδάσκοντα και ο εποπτικός ειδικός για την τήρηση της χρήσης της Οδηγίας είναι η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου. Είναι ζωτικής σημασίας να σημειωθεί ότι αναμένεται ενθάρρυνση του Νόμου και της Εντολής, καθώς η Εντολή της ΕΕ 2018/843, η οποία τροποποιεί την 4η Εντολή της ΕΕ, πρόκειται ωστόσο να μεταφερθεί στο Κυπριακό Δίκαιο. Η Κύπρος έχει λάβει επίσημη σημείωση από την ΕΕ για μη συμμόρφωση, καθώς η προθεσμία μεταφοράς ήταν τον Ιανουάριο του 2020. Οι Τράπεζες αναμένεται να αναγνωρίσουν και να αξιολογήσουν τους κινδύνους ξεπλύματος βρώμικου χρήματος στους οποίους αποκαλύπτονται και να λάβουν τα ζωτικά μέτρα. Το κέντρο των Τραπεζών θα πρέπει να είναι η έρευνα της φύσης των κινδύνων που αντιμετωπίζουν και στη συνέχεια να εφαρμόζονται τα σημαντικά και ουσιαστικά προληπτικά μέτρα, με σεβασμό στη φύση και την πολυπλοκότητα των αντικειμένων και των διοικήσεων της τράπεζας. Τα πιστωτικά ιδρύματα οφείλουν να ονομάσουν έναν υπεύθυνο καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, ο οποίος θα έχει υπόψη, μεταξύ άλλων, τον σχεδιασμό της συμφωνίας του ιδρύματος σχετικά με τον τρόπο αναγνώρισης των νέων πελατών και τις συνθήκες και τις στρατηγικές κάτω από τις οποίες θα τερματιστεί μια πελατειακή σχέση.